Maria Ławrynowicz

Profesor Maria Ławrynowicz urodziła się 17 maja 1943 r. w Mstowie koło Częstochowy. W latach 1961–1966 studiowała na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Łódzkiego, a 1 października 1965 r., jeszcze jako studentka, została zatrudniona w Katedrze Systematyki i Geografii Roślin. Kierownik Katedry, prof. Jakub Mowszowicz, który był promotorem Jej pracy magisterskiej nt. roślinności przełomu Warty pod Częstochową (1966), a następnie pracy doktorskiej nt. grzybów makroskopowych w rezerwatach Polski Środkowej (1971), zaproponował aby podjęła trudne zadanie rozwijania mykologii na Uniwersytecie Łódzkim. Z kolei prof. Alina Skirgiełło (UW) poradziła młodej badaczce, aby skupiła się na grzybach podziemnych. Równolegle z badaniami naukowymi i nauczaniem organizowała laboratorium mykologiczne i gromadziła wokół siebie uczniów zainteresowanych grzybami.

Jednym z jej pierwszych sukcesów w badaniach terenowych było odkrycie występowania trufli wgłębionej na Wyżynie Częstochowskiej, dające odpowiedź na pytanie czy trufle jeszcze w Polsce występują. W 1984 r. uzyskała stopień doktora habilitowanego nauk biologicznych na postawie pracy Studium taksonomiczno-chorologiczne europejskich gatunków grzybów podziemnych. W 1985 r. została zatrudniona na stanowisku docenta, a w 1994 r. uzyskała tytuł naukowy profesora. W latach 1985–1993 kierowała Pracownią Mikologii UŁ.

Profesor Ławrynowicz jest autorką lub współautorką ponad 200 publikacji. Jej główne obszary badawcze to: grzyby hypogeiczne, grzyby obszarów zurbanizowanych, badania zbiorowisk grzybów w rezerwatach przyrody w Polsce Środkowej i innych regionach Polski, monitoring mykologiczny w europejskich dąbrowach (jako koordynator na Polskę w projekcie polsko-czesko-włoskim). Maria Ławrynowicz od początku stawiała sobie za priorytet stworzenie kolekcji grzybów makroskopowych, a zwłaszcza grzybów hypogeicznych. Obecnie kolekcja w ramach Herbarium Universitatis Lodziensis liczy ponad 30 000 okazów, obejmując jeden z największych współczesnych zbiorów grzybów podziemnych w Europie. Działalność dydaktyczna Profesor Ławrynowicz dotyczyła organizacji, opracowywania programów i kierowania stacjonarnymi studiami doktoranckimi z ekologii i ochrony środowiska, które w ciągu 20 lat jej kierownictwa ukończyło 136 słuchaczy. Wypromowała 10 doktorów i była opiekunem 87 prac magisterskich.

Na szczególną uwagę zasługuje działalność Pani Profesor w zakresie ochrony przyrody, a zwłaszcza grzybów wielkoowocnikowych. Z upoważnienia Sekcji Mikologicznej Polskiego Towarzystwa Botanicznego przedstawiła na forum Państwowej Rady Ochrony Przyrody wniosek o objęcie grzybów ochroną prawną, załączając listę 23 gatunków wybranych w wyniku wieloletnich dyskusji. Wniosek przyjęto, a lista opublikowana została w Rozporządzaniu Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego w 1983 r. Jest współautorką Czerwonej Listy Grzybów w Polsce (1986, 1992, 2006), członkiem Rady Naukowej Międzynarodowego Towarzystwa Ochrony Grzybów, a także członkiem i Prezesem (1995–1999) Europejskiej Rady Ochrony Grzybów. W latach 1990–1998 była członkiem Komitetu Wykonawczego Międzynarodowego Towarzystwa Mykologicznego. Obecnie jest członkiem komisji dotyczącej ochrony grzybów Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Jej konsekwentny, aktywny udział w spotkaniach tych ciał naukowych, a przede wszystkim w szesnastu Kongresach Europejskich Mykologów (od 1966 r.), sprawił, że jest badaczką znaną w międzynarodowym środowisku mykologów.

Profesor Ławrynowicz była także członkiem wielu krajowych ciał naukowych, m.in. Komitetów Botaniki i Ochrony Przyrody PAN, a od 2004 r. jest członkiem Państwowej Rady Ochrony Przyrody. Została uhonorowana m.in. Medalem im. W. Szafera PTB, Medalem im. B. Hryniewieckiego PTB, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1997 r., Medalem Komisji Edukacji Narodowej w 2006 r., a podczas 18 Kongresu Europejskich Mykologów – Medalem Kongresowym w uznaniu wybitnego wkładu do mykologii w kraju, w którym odbywa się kongres. Pani Profesor jest Honorowym Członkiem Polskiego Towarzystwa Botanicznego i Europejskiego Towarzystwa Mykologicznego. Mimo przejścia na emeryturę, Profesor Ławrynowicz nadal bierze czynny udział w życiu naukowym środowiska polskich oraz zagranicznych botaników i mykologów.

Należy do osób, których usilne starania przyczyniły się do powstania Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.

Biogram przygotowały: Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska oraz Dominika Ślusarczyk